Judo na świecie – narodziny i rozwój
Judo, znane dziś jako jedna z najpopularniejszych sztuk walki oraz sportów olimpijskich, ma swoje korzenie w dawnych japońskich sztukach walki, a zwłaszcza w ju-jitsu.
Początki – mistrz Jigoro Kano
Judo powstało pod koniec XIX wieku dzięki Jigoro Kano (1860–1938), japońskiemu nauczycielowi i pasjonatowi sztuk walki. Kano, niewielkiej postury i często gnębiony przez większych rówieśników, zaczął trenować różne style ju-jitsu – starojapońskiej sztuki walki bez broni. Jednak zauważył, że wiele technik było niebezpiecznych i zbyt brutalnych do treningu sportowego.
W 1882 roku Kano postanowił stworzyć własny system oparty na zasadach skuteczności, bezpieczeństwa i filozofii życiowej. Założył Kodokan Judo, pierwszą szkołę judo w świątyni Eisho-ji w Tokio, gdzie trenowało zaledwie kilku uczniów. W judo wyeliminowano najgroźniejsze techniki ju-jitsu (np. ciosy w oczy czy dźwignie na palce), koncentrując się na rzutach, dźwigniach, trzymaniach i duszeniach.
Hasłem przewodnim judo stało się:
„Seiryoku zenyo” – Maksymalne wykorzystanie siły
„Jita kyoei” – Wzajemne dobro i korzyść
Judo podbija Japonię i świat
Judo bardzo szybko zdobyło popularność, zwłaszcza po głośnym zwycięstwie uczniów Kano nad adeptami tradycyjnych szkół ju-jitsu w oficjalnych zawodach organizowanych przez japońską policję.
Pod koniec XIX wieku zaczęto wprowadzać judo do japońskich szkół i akademii policyjnych. W latach 20. XX wieku judo dotarło do Europy i Stanów Zjednoczonych, a w 1951 roku powstała Międzynarodowa Federacja Judo (IJF), która do dziś nadzoruje rozwój sportu na całym świecie.
Judo na igrzyskach olimpijskich
Największym przełomem było wprowadzenie judo do programu igrzysk olimpijskich w 1964 roku w Tokio. Wtedy dominowali Japończycy, choć waga open (bez limitu wagowego) została niespodziewanie wygrana przez Holendra Antona Geesinka, co udowodniło, że judo stało się sportem międzynarodowym.
W 1992 roku kobiety oficjalnie dołączyły do rywalizacji olimpijskiej, co jeszcze bardziej rozsławiło judo na świecie. Dziś jest to jedna z najczęściej trenowanych dyscyplin walki, a miliony ludzi uprawiają ją zarówno jako sport, jak i filozofię życia.
Judo w Polsce – od pionierów do mistrzów
Historia judo w Polsce zaczęła się stosunkowo późno, ale rozwijała się dynamicznie, dając Polsce wielu znakomitych judoków.
Lata 20. i 30. – Pierwsze kroki
Pierwsze wzmianki o judo w Polsce pojawiły się w latach 20., kiedy polscy oficerowie i sportowcy zaczęli interesować się japońskimi sztukami walki. Jednak prawdziwy rozwój nastąpił dopiero po II wojnie światowej.
Lata 50. – Początki oficjalnego judo
Po wojnie judo zaczęło być popularyzowane dzięki trenerom, którzy mieli kontakt ze sztukami walki za granicą. W 1957 roku powstała Sekcja Judo w Polskim Związku Jiu-Jitsu, a rok później zorganizowano pierwsze oficjalne Mistrzostwa Polski w Judo.
Lata 60. i 70. – Polska na arenie międzynarodowej
Polska zaczęła odnosić sukcesy w międzynarodowych zawodach. W 1966 roku powstał Polski Związek Judo (PZJ), a polscy judocy zaczęli startować w mistrzostwach Europy i świata.
Do jednych z pierwszych sukcesów należały medale na mistrzostwach Europy zdobywane przez takich zawodników jak Antoni Zajkowski, który w 1972 roku zdobył srebro na igrzyskach olimpijskich w Monachium – pierwszy medal olimpijski dla polskiego judo!
Lata 80. i 90. – Kolejne sukcesy
W kolejnych dekadach polscy judocy odnosili jeszcze większe sukcesy. Waldemar Legień zdobył złoto na dwóch igrzyskach olimpijskich (1988, 1992), a Paweł Nastula został mistrzem świata i złotym medalistą olimpijskim w Atlancie w 1996 roku.
Wśród kobiet wielką gwiazdą stała się Beata Maksymow, zdobywczyni wielu medali mistrzostw Europy i świata.
Judo dziś – sport dla każdego
Obecnie w Polsce judo trenują tysiące osób – zarówno dzieci, jak i dorośli. Jest to sport rozwijający siłę, sprawność i dyscyplinę, ale także filozofię życia opartą na szacunku, honorze i samodoskonaleniu.
Polska regularnie zdobywa medale na największych imprezach międzynarodowych, a kluby judo w całym kraju szkolą nowe pokolenia mistrzów.